Doktor hatası diğer adıyla malpraktis ; hekimin bilgisizliği, tecrübesizliği veya ilgisizliği sebebi ile hastanın zarar görmesidir. Zarar gören hastanın şartları karşılaması halinde ilgili hastane ve/ veya doktordan tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Bu durumda maddi ve/veya manevi tazminat söz konusu olabilir.
Yine malpraktis, Türk Tabipler Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kurallarının 13. Maddesinde de tanımlanmıştır. Buna göre malpraktis “Bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesi “hekimliğin kötü uygulaması” anlamına gelir.”
Hangi Haller Malpraktis (Doktor Hatası) Olarak Kabul Edilebilir ?
Doktorun yapmış olduğu işlemlerin sonucunda oluşan her olumsuz durum malpraktis olarak kabul edilmez. Lakin bu durumda doktorların mesleklerini icra edebilmeleri mümkün olmayacaktır. Yapılan işlemin, tedavinin sonucu olarak komplikasyonlar oluşabilir. İşlemler, tedavi, teşhis vb. hususlar tıbben uygun bir şekilde yapılmış, doktor veya hastaneye yüklenebilecek bir kusur bulunmuyor ise bu durumda tazminat söz konusu olmayacaktır.
Doktor hatası olarak kabul edilebilecek unsurlardan bazıları şunlardır:
- Hastalık teşhisinin yanlış konulması,
- Uygulanan tedavinin hastalığa uygun olmaması,
- Ameliyat sırasında kasten veya ihmalen yapılan hatalar,
- İyileşme sürecinde hastanın takip edilmemesi,
- Hastanın tedavi sürecinde ihmal edilmesi vb.
Durumlarda hastanın zarara uğraması halinde tazminat yükümlülüğü söz konusu olabilecektir.
Malpraktis Sebebiyle Tazminat
Malpraktis sebebi ile maddi ve/veya manevi tazminat talep edilebilmesi mümkündür. Maddi ve/veya manevi tazminat yükümlülüğünün doğabilmesi için kusur aranır. Kusur olgusu kasten gerçekleşebileceği ihmalen de olabilir. Bu durumda hekim ve hastanenin tazminat ödeme yükümlülüğü doğabilir. Hastanın böyle bir durumda usule uygun bir şekilde yetkili ve görevli merciye başvurması gerekir.
Tazminat sorumluluğu aşağıdaki hallerden birinin gerçekleşmesi ile doğabilir:
- Doktorun; hastayı, hastalık geçmişini yeterli bir şekilde incelememesi, gerekli tetkikleri yapmaması veya eksik yapması vb. durumlarda teşhis aşamasında malpraktisten söz edebilmek mümkündür.
- Hastaneye başvuran kişinin tıbbi tedavilerinin yapılmaması, eksik yapılması, hastaya yanlış tedavi uygulanması, hatalı ameliyat yapılması, hastaya işlem yaparken steril bir ortamın olmaması vb. sebepler ile tedavi aşamasında hastaya bir zarar verilmesi halinde ise yine malpraktisin varlığından söz edilebilecektir.
- Hastanın iyileşme sürecinde gerekli kontrollerinin yapılmaması, ihmal edilmesi, tedaviye uygun hareket edilmemesi hallerinde de malpraktisin varlığı kabul edilir.
Peki malpraktisin varlığı halinde hastanın başvurabileceği hukuki yollar nelerdir ? Hasta bu durumda hastane masrafları, iş göremezlik vb. hususlar için maddi tazminat davası açabilir. Malpraktis sebebi ile bedeni zarara uğrayan, sakat kalan, uzvu kesilen, acı- keder ve elem içerisine düşen vb. kişiler ise maddi tazminatın yanında manevi tazminat talebinde de bulunabilir.
Malpraktis Sebebi İle Tazminat Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme
Malpraktis sebebi ile tazminat davası açılabilecek durumlarda kanun görevli mahkeme konusunda ayrıma gitmiştir. Buna göre;
- Bağımsız çalışan doktorlar, özel hastaneler aleyhine açılacak davalarda görevli mahkemeler, tüketici mahkemeleridir. Zarara uğrayan hasta yetkili tüketici mahkemesine yazılı bir dilekçe ile başvurarak maddi ve/veya manevi tazminat talebinde bulunabilir.
- Kamu (devlet) hastanelerinde veya vakıf üniversitesi hastanelerinde malpraktisin söz konusu olduğu hallerde ise idare mahkemeleri yetkili ve görevlidir. Yine hasta tarafından maddi ve/veya manevi tazminat talebi yazılı bir dilekçe ile idare mahkemesine başvurularak yapılabilir.
Görevli mahkemeler; doktor hatasının yapıldığı hastane vasfına göre değişmekte iken yetkili mahkeme ise aynıdır. Lakin bu durumda genel yetki söz konusudur.
Maddi ve/veya manevi tazminat talep edilebilecek yetkili tüketici veya idare mahkemesi; malpraktisin yapıldığı yerde yetkili olan mahkemedir. Buradaki yetki dava açılma zamanı göz önünde bulundurularak belirlenir.
Görevsiz veya yetkisiz mahkemede dava açılması halinde hastanın maddi ve/veya manevi tazminat talepleri reddedilebileceği gibi olası hak kayıplarına uğramak da son derece mümkündür. Bu sebeple dava açmadan önce alanında uzman bir hukukçudan destek almak son derece önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Malpraktis nedir ?
Malpraktis diğer adıyla doktor hatası, bir doktorun hastaya teşhis, tedavi veya tedavi sonrası iyileşme sürecinde kasten veya ihmalen hata yapması ve bu hatanın sonucunda hastanın zarar görmesidir.
- Malpraktis durumunda dava açılabilir mi ?
Malpraktisin söz konusu olduğu hallerde dava açılabilmesi mümkündür. Açılan bu davalar maddi talepli olabileceği gibi doktorunda cezai sorumluluğu söz konusu olabilmektedir.
- Malpraktis (doktor hatası) sebebi ile tazminat davası açılabilir mi ?
Mapraktis sebebi ile hasta tarafından maddi ve/veya manevi tazminat davası açılabilir.
- Malpraktis tazminat davası hangi mahkemede açılır ?
Malpraktis sebebi ile maddi/veya manevi tazminat davaları hastanenin ve doktorun statüsüne göre değişiklik gösterebilir. Bağımsız doktor veyahut özel hastanenin söz konusu olduğu durumlarda görevli mahkemeler, tüketici mahkemeleri iken; kamu hastanelerinin taraf olduğu durumlarda ise görevli mahkemeler idari mahkemeleridir.