İsim değiştirme hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan biri olup dava yoluna sadece ilgili kişi veya varsa vekili tarafından başvurulabilir.  İsim değiştirme davasında amaç iradi olarak seçilmeyen ismin değiştirilmesini sağlamaktır. Bu değişikliğin yapılabilmesi için kanunda yer alan şartların sağlanması gerekmektedir. Yine kişi dava açmadan önce haklı sebeplerinin olup olmadığını gözden geçirmelidir. Haklı sebeplerin olmaması halinde, mahkeme tarafından talebin reddine karar verilecektir. Dava sırasında haklı sebeplerinin varlığını ispat eden kişi isminin değiştirilmesini mahkeme aracılığı ile sağlayabilecektir.

İsim Değiştirme Davası

İsim değiştirme davasının içinde bulunduğu nüfus davaları 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda düzenlenmiştir. Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi mahkeme kararı ile yapılan kayıt düzeltmelerini konu almıştır. Buna göre ilgili kanunun 36. maddesinde yapılan düzenlemeler aşağıdaki gibidir:

• Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, ilgili şahıslar, resmi dairenin bildirimi ile Cumhuriyet savcıları tarafından açılabilir. Bu dava nüfus kaydının düzeltilmesini isteyen şahsın yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılır. Nüfus kayıtlarına ilişkin davalarda görevli mahkeme; asliye hukuk mahkemeleridir.
• Kayıt düzeltme davasının açılması halinde ilgili davaya nüfus müdürü bizzat katılır. Nüfus müdürü davaya katılmak istemez ise bu davayı görevlendireceği bir memur ile de takip edebilir. Yetkili asliye hukuk mahkemesi tarafından verilecek olan karar bu kişilerin huzurlarında verilir.
• Kayıt düzeltme talebinde bulunulabilmesi ve talebin mahkemece olumlu sonuçlandırılabilmesi için talepte bulunan, dava açan kişinin haklı sebeplerinin varlığı gerekecektir. Haklı sebeplerin olmaması halinde asliye hukuk mahkemesince davanın reddine karar verilecektir.
• İsim değiştirme davası neticesinde talebi kabul edilip ismi değiştirilen kişinin nüfus kaydı düzeltilir. Bu şahsın çocuk, ana ve babaya ilişkin kayıtları yeni duruma uygun olarak nüfus müdürlüğünce düzenlenir.
• Soyadı değiştirme davası ile kişinin talebinin kabul edilip soyadının mahkeme tarafından değiştirilmesi halinde kişinin eşi ve ergin olmayan çocukları ile arasındaki kayıt nüfus müdürlüğü tarafından düzenlenir.
• Tespit davaları belirli durumlarda karine teşkil edecektir. Bu durumlar; kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak olan davalardır.
• Başkasına ait kayıtların kullanılması halinde bu husustaki başvurular Bakanlığa yapılacaktır. Başvuru, bakanlık tarafından incelenerek sonuçlandırılacaktır.

İsim Değiştirme Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

İsim değiştirme davasında yetkili mahkeme, talepte bulunan kişinin yerleşim yeri mahkemesidir. Görevli mahkeme ise asliye hukuk mahkemeleridir. Davanın yetkisiz, görevli mahkemede açılması halinde mahkemece davanın yetkisizlik sebebi ile usulden reddine karar verilecektir. Davanın yetkili, görevsiz mahkemede açılması halinde ise görevsizlik sebebi ile davanın usulden reddine karar verilir.

Talebin yetkili ve görevli mahkemede ileri sürülmesi halinde mahkeme davanın esasına girerek dava konusunu inceler. Başvuran kişinin haklı sebeplerinin varlığı halinde davanın kabulüne karar vererek isminin değiştirilmesini sağlayacaktır. Haklı sebeplerin bulunmaması halinde ise davanın esastan reddine karar verecektir. Nüfus müdürlüğü de davanın tarafı olarak huzurda bulunacak ve dinlenecektir. Esasa ilişkin karar, nüfus müdürlüğünün müdürü veya müdür tarafından yetkilendirilen memurun katıldığı duruşmada verilir.

Mahkeme tarafından verilen karar istinaf edilebilir.

İsim Değiştirme Davasında Haklı Sebepler

İsim değiştirme davasında haklı sebepler herhangi bir kanunda belirtilmemiştir. Lakin Yargıtay’ın haklı sebep saydığı unsuları tespit etmek de zor olmayacaktır. Yerleşik içtihatlarda belirtilen haklı sebepler aşağıdaki gibidir:

• Ad değiştirme talebinde bulunan kişinin isminin ahlaka aykırı olması,
• Talepte bulunan kişinin isminin terör örgütü lideri aynı olması,
• Dava açan kişinin isminin toplum tarafından bilinen bir suçlu ile aynı olması,
• Kişinin isminin telaffuzunun zor olması,
• İsmin dalga konusu olabilecek türde olması,
• Kişinin kimlikte yazan isimle tanınmaması, başka isimle bilinmesi ( bu hususta mahkemece tanık dinlenebilir.)
• Talepte bulunanın isminin komik olması,
• Dava açan kişiye karşı suç işleyen şahsın ismiyle talepte bulunanın isminin aynı olması,
• Ailesine zarar veren kişi ile aynı isimde olunması vb. sebepler.

İsim Değiştirme Davası Dilekçe Örneği

İSTANBUL (  ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’ NE

DAVACI : Ad- Soyad, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası, Adres.

VEKİLİ: Av. Ali Cihad SELİMOĞLU

DAVALI : ………… Nüfus Müdürlüğü

KONU : Müvekkilin isminin komik ve küçük düşürücü olması, diğer insanlar tarafından dalga geçilmesi sebebi ile isminin değiştirilmesi talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

…………… isimli müvekkil, ismi sebebiyle çocukluğundan beri küçük düşürülmüş, dalgaya, makaraya alınmış olup bu ismi taşıması artık hayatını çekilmez hale getirmiştir. İşbu sebeple huzurdaki davayı açma gereği hasıl olmuştur.

Şöyle ki;

Müvekkile ismi ailesi tarafından verilmiş olup doğan her çocuk gibi doğal olarak ismini seçme şansı tanınmamıştır. Aile tarafından verilen isim, müvekkilin geleceği düşünülmeden, sorumsuzca verilmiştir. Müvekkil okul hayatı boyunca ismi sebebiyle zorbalığa uğramış, iş hayatına geçtikten sonra ise sürekli dalga geçilmiştir. Müvekkil için bu durum artık dayanılmaz hale gelmiştir.

Müvekkil, isminin ……….. ismiyle değiştirilmesini istemektedir. Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle müvekkilin isminin ……. ismiyle değiştirilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmekteyiz.

HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıtları, kimlik ve tüm yasal sair delail.

HUKUKİ NEDENLER: HMK, Nüfus Hizmetleri Kanunun, Yargıtay İçtihatları.

SONUÇ : Yukarıda arz ve izah olunan tüm nedenlerle müvekkilin isminin ……. ismi ile değiştirilmesine karar verilmesini sayın mahkemenizden vekaleten talep ederiz. 12.03.2025

Sonuç

İsim değiştirme talebi mahkemeye yapılır. Ad değiştirme talebi mahkemeye verilecek olan yazılı bir dilekçe ile yapılır. Dava dilekçesine ismin değiştirilmesi hususundaki haklı sebepler yazılır. Haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemece davacının talebi kabul edilir. Haklı sebeplerin bulunmaması halinde ise davanın reddine karar verilir. Yine dava, yetkili ve görevli mahkemede açılmalıdır. Aksi taktirde davanın esasına girmeden davanın usulden reddine karar verilecektir. Tüm bu sebeplerle davanın bir avukat aracılığı ile sürdürülmesi, hak kaybına uğramamak adına büyük önem arz etmektedir. Dava yetkili asliye hukuk mahkemesinde görülür.

İsim Değiştirme Nasıl Yapılır ? 2025 yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Babalık davası çocuk ile baba arasındaki soybağının dava yoluyla kurulmasıdır. Bu dava ile çocuğun babası tespit edilmiş olacaktır. Çocuğun soybağının doğru kurulabilmesi için oldukça önemli bir davadır. Çocuğun ve ananın haklarını koruyabilmek adına da bu davanın açılması gerekmektedir. Ana ile çocuk arasında soybağı doğumla kurulur. Baba ile soybağının kurulması için doğum yeterli değildir.

Baba ile Çocuk Arasında Soybağı Nasıl Kurulur

Baba ile çocuk arasındaki soybağı ana ile çocuk arasındaki gibi yalnızca doğumla kurulmaz. Baba ile çocuk arasında soybağı aşağıdaki şekillerde kurulabilir:

• Babalık davası,
• Evlilik,
• Tanıma.

Evlilik; çocuk evlilik birliği içerisinde doğmuşsa baba eştir.

Tanıma; tanıma davası ile baba, evlilik dışında doğan çocuğu da tanıyarak çocuk ile soybağı kurabilir.

Babalık Davası Nedir ?

Babalık davası çocukla baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesidir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 301. ve devamı maddelerinde babalık hükmü düzenlenmiştir.

Babalık karinesi 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 302. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre çocuğun doğumundan önce üç yüz gün ve yüz sekseninci gün arasında kişi ana ile cinsel ilişkinde bulunmuş ise babalık karinesi söz konusu olacaktır. Kanunda belirtilen süre dışında da olsa cinsel ilişkide bulunulduğu tespit edilirse bu durumda da yine babalık karinesi geçerli olacaktır.

Davalı, baba olmasının imkansız olduğunu veya bir başkasının baba olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu kanıtlar, ispat ederse babalık karinesini çürütebilir.

Babalık Davası Kimler Tarafından Açılabilir ?

Babalık davası baba olduğu iddia edilen kişiye karşı ana ve/veya çocuk tarafından açılabilir. Baba ölmüşse işbu dava babanın mirasçılarına karşı da öne sürülebilecektir. Davanın ana tarafından açılması halinde ana aşağıda belirtilen hususları TMK 304 md. gereğince babadan talep edebilecektir:

• Doğum masrafları,
• Doğumdan önceki, sonraki geçim giderleri (altışar haftalık),
• Gebelik giderleri,
• Doğumun gerektirdiği diğer giderler.

Ananın bu giderleri talep edebilmesi için çocuğun sağ doğmasına gerek yoktur, çocuk ölü doğmuş olsa bile mahkeme tarafından giderlerin karşılanmasına karar verilebilecektir. Anaya üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca bir ödeme yapılmışsa bu ödemeler babaya yüklenecek tazminattan indirilecektir.

Çocuk da babaya karşı dava açabilecektir. Lakin çocuk ile bir başkası arasında halihazırda soybağı mevcutsa, çocuk öncelikle bu soybağını reddetmelidir.

Babalık Davası Hak Düşürücü Süreler

Babalık davası çocuğun doğumundan öncede sonra da açılabilecektir. Annenin dava hakkı, doğumdan itibaren bir yıllık sürenin geçmesi ile düşer. Bir yıllık süre içerisinde çocukla bir başkası arasında bir soybağı mevcutsa; soybağının kaldırılması ile bir yıllık süre işlemeye başlayacaktır. Bir yıllık süre geçmiş olsa bile gecikmeyi haklı kılan bir sebep varsa sebebin ortadan kalkmasından itibaren ana bir aylık süre içerisinde dava açmalıdır.

Babalık Davası Hangi Mahkemede Açılır

Babalık davası taraflardan birinin yerleşim yerindeki yer Aile Mahkemesinde açılır. Aile Mahkemesinin olmadığı yerlerde dava Asliye Hukuk Mahkemesinde açılacaktır.

Babalık Davası Yargıtay Kararı

Yargıtay’ın 8. Hukuk Dairesinin 2017/3029 E. 2017/8881 K. sayılı 13.06.2017 tarihli kararında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

Dava, küçük ….ya velayeten anne Natalia tarafından açılan babalığın tespiti davası olup, davayı açıp takip eden Av. …’e verilen vekaletnamenin, çocuk adına velayeten değil anne adına asaleten verilmiş ve babalık davası için özel yetki içermediği anlaşılmaktadır.

Babalık davası, şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Davanın vekil eliyle açıldığı hallerde, vekile bu konuda özel yetki verilmiş olması gerektiğinden (HMK.m.74), davacı çocuk adına babalığın tespiti başvurusunda bulunan Av. …’e babalık davası yönünden özel yetki içeren çocuk adına annesinin velayeten vereceği vekaletname için uygun süre verilmesinden,

4-Davalı … adına kayıtlı iken üçüncü kişilere tapuda devri yapılan … İli …. Mahallesi 1036 ada 6 parsel 14 numaralı bağımsız bölüm, Zeytinburnu İlçesi Merkezefendi Mahallesi 2980 ada 41 parsel 17 numaralı bağımsız

bölüm ve ….. Mahallesi 1733 ada 79 parsel 4 numaralı bağımsız bölümün … tarafından devrine dair akit tablolarının ilgili tapu müdürlüklerinden temini ile dosyaya konulmasından,
5-Küçük …’ın nüfusa tesciline dayanak belgelerinin ilgili nüfus müdürlüğünden temin edilerek dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahalli mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE..

Sonuç

Babalık davası ana ve/veya çocuk tarafından baba olduğu iddia edilen kişiye karşı açılır. Bu dava ana tarafından doğumdan önce veya doğumdan sonra açılabilir. Ana, davayı doğumdan sonra açmak istiyorsa doğumdan itibaren bir yıl içerisinde bu davayı açmalıdır. Dava zamanaşımı süresi geçilmiş olsa bile bu gecikmeyi haklı kılan bir sebep ortaya çıkmış ise bu sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içerisinde ana, davayı açabilir.

Babalık davası sırasında baba olduğu iddia edilen kişi durumu reddediyorsa bu durumda DNA testi yapılabilir. DNA testi ile kişinin baba olup olmadığı kesin olarak tespit edilecektir. Babalık karinesine dayanılarak dava açılmış ise baba olmadığını davalı kişi ispat etmelidir. Babalık karinesi aksi ispat edilebilen kesin olmayan karinelerdendir.

Babalık Davası Nasıl Açılır ? yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

İddet kelime anlamı olarak bekleme süresi, sayma, sayılan şeyin miktarı ve adet anlamlarına gelmektedir. Hukuki anlamda iddet kelimesi evliliği boşanma ile sona eren kadının yeni bir evlilik yapabilmesi için beklemesi gereken süredir. İddet süresinin diğer adları; iddet müddeti ve bekleme süresidir. İddet müddeti içerisinde kadın yeni bir evlilik yapamaz. Kadının önceki evliliğinin boşanma ile sona ermesi ve aile mahkemesince verilen boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren beklemesi gereken 300 (üç yüz) günlük süre iddet müddetidir.

İddet Süresi Ne Demek ?

İddet süresi 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 132. maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğurmakla süre biter. Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.

İlgili maddede de görüleceği üzere iddet süresi kadın için düzenlenmiş bir maddedir. Erkek için bir iddet müddeti, bekleme süresi söz konusu olmamaktadır. Kadın, eşinden boşanmış ise bu boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren üç yüz gün beklemedikçe başka bir erkek ile evlenemeyecektir. Lakin bu durumun istisnaları mevcuttur.

İddet Müddetinin Beklenmesinde Fayda Olmayan Haller

Kural olarak kadın, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren üç yüz günlük süre geçmeden başka bir evlilik yapamaz. Fakat bu süreyi beklemenin faydasız olduğu haller de söz konusudur.

İddet müddetini beklemeden kadının evlenebileceği haller şunlardır:

• Kadının doğum yapması ile üç yüz günlük iddet müddeti biter.
• Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının tespit edilmesi halinde iddet müddeti beklenmez.
• Boşanan eşlerin tekrardan birbirleriyle evlenmek istemeleri halinde de mahkeme tarafından da iddet müddeti kaldırılacaktır.

İddet Süresi Nasıl Hesaplanır ?

İddet süresi kadının boşanma ile biten evliliğinin ardından tekrardan evlilik yapabilmesi için beklemesi gereken süredir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 132. maddesinde de belirtildiği üzere kadının bekleme süresi üç yüz gündür.

Kadının boşanmadan sonra yeni bir evlilik yapabilmesi için gerekli olan üç yüz günlük bekleme süresi Aile Mahkemesi tarafından verilen boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar.

Bir mahkeme kararı üç şekilde kesinleşebilir. Bunlar:

1. Üst yargı merciine başvuru yolu açık olan kararlarda, başvuru süresi içerisinde başvuruda bulunulmamış olması,
2. Mahkemenin kesin olarak verdiği, üst yargı mercii denetimi kapalı olan kararlar,
3. Üst yargı merciine başvurulup da başvurunun reddedildiği durumlarda mahkeme kararı kesinleşmiş olacaktır.

Mahkeme kararı kesinleşmeden boşanma neticesinde kadın için ortaya çıkan iddet müddeti başlamayacaktır.

İddet Süresinin Bitmeden Kadının Evlenmesi

İddet süresinin bitmeden kadının evlenebilmesi mümkündür. Her ne kadar Türk Medeni Kanununun ilgili maddesinde kadının yeni bir evlilik yapabilmesi için üç yüz günlük iddet müddetini beklemesi gerektiği belirtilmiş olsa da iddet müddeti kesin olmayan evlenme engellerindendir.

İddet müddeti içerisinde doğan çocuğun babası önceki eştir. Aksini iddia eden eş soybağının reddi davası açmalıdır.

Kesin olmayan evlenme engelleri; bulaşıcı hastalıklar ve iddet mühdetidir. Kesin olmayan evlenme engellerinin varlığı hallerinde evlilik sona ermez. Geçerli bir evliliğin hüküm ve sonuçları doğacaktır.

Kesin evlenme engelleri; hısımlık, önceki evlilik ve akıl hastalığıdır. Bu durumda evlilik geçerli bir evliliğin hüküm ve sonuçlarını doğurmayacaktır. Evlilik olgusu hükümsüz olacaktır.

İddet Süresinin Kaldırılması Davası

İddet süresinin kaldırılması davası boşanan eşler tarafından açılabilir. Bu davaya bakmakla görevli olan mahkeme Aile Mahkemeleridir. Kadının gebe olmadığının tespit edilmesi, kadının doğum yapması, boşanılan eş ile tekrardan evlenilmesi hallerinde mahkeme iddet müddetinin kaldırılmasına karar verecektir.

İddet Süresi Yargıtay Kararı

Yargıtay’ın 2. Hukuk Dairesinin 2021/8858 E. 2021/8938 K. sayılı 30.11.2021 tarihli kararında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

Dosya kapsamından; davacı kadının Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi Sıfatıyla) 2019/321 Esas, 2021/402 Karar sayılı ilamı ile boşandığı, kararın 08.09.2021 tarihinde kesinleşerek nüfusa tescil edildiği, davacı kadının eldeki davayı kanunun ön gördüğü üç yüz günlük süre henüz dolmadan 28.09.2021 tarihinde açtığı anlaşılmaktadır. Davacı kadın hakkında düzenlenen ve dosya içerisinde bulunan Denizli Devlet Hastanesinin 01.10.2021 tarihli sağlık raporuna göre davacı kadının gebe olduğu ve 01.10.2021 tarihli duruşmada davacı kadının, boşandığı eşinden başka biri ile evlenmek istediğini beyan ettiği, bu nedenle Türk Medeni Kanunu’nun 132 nci maddesi koşullarının somut olayda davacı kadın yararına gerçekleşmediği sabittir. O halde mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı bulunmuştur.

SONUÇ: Adalet Bakanlığı’nın, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363/1 inci maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA..

Sonuç

İddet süresi 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 132. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlenme ile boşanan kadının yeniden evlenebilmesi için üç yüz günlük bir süre beklemesi gerektiği belirtilmiştir. Kanun tarafından belirlenen bu süre içerisinde kural olarak kadın yeni bir evlilik yapamaz. Bu süre beklenmeden bir şekilde kadın evlilik yapmış ise evlilik geçerli bir evliliğin hüküm ve sonuçlarını doğurur, iptal edilemez. Lakin iddet müddeti, kesin olmayan evlenme engellerinden biridir.

İddet süresinin beklenmediği, mahkeme tarafından kaldırıldığı haller de mevcuttur. Bunlar; kadının hamile olmadığının tespit edilmesi, kadının doğum yapması ve boşanılan önceki eş ile tekrardan evlenilmesi halleridir.

İddet Süresi Ne Demek ? yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Evlenme engelleri tarafların evlenmesine engel olan mutlak veya nisbi sebeplerdir. Mutlak sebepler kesin evlenmeyi engeller, nisbi olanlar ise kesin olmayan engellerdir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 129 ve devamı maddelerinde tahdidi olarak sayılmıştır.

Kesin olan ve kesin olmayan engelleri makalemizde ayrı başlıklar altında inceleyeceğiz.

Kesin Evlenme Engelleri

Kesin evlenme engellerinin var olması halinde tarafların evlenmesi mümkün değildir. Bu engellerin varlığı evlenmeyi kesin olarak yasaklamaktadır. Kanundan kaynaklanan bu engellerin bertaraf edilmesi mümkün değildir.

Evlenmeye kesin engeller şunlardır:

• Hısımlık,
• Eşlerin birbiriyle evlenmelerine engel olacak şekilde kan hısımlığının bulunması,
• Kayın hasımlığı,
• Önceki evlilik,
• Akıl hastalığı.

Hısımlık

Evlenme engeli olabilecek derecede kan-kayın hısımlığının olması halinde evlenme yasaktır. Hısımlıktan dolayı evlenmenin yasak olduğu haller aşağıdaki gibidir:

• Üstsoy ile altsoy arasında evlilik yasaktır,
• Kardeşler arasında evlilik yasaktır,
• Amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında evlilik yasaktır. İşbu yasaklı haller kan hısımlığının derecesinden kaynaklanan durumlardır.

Evlilik ile birlikte eşler arasında kayın hısımlığı doğmaktadır. Kayın hısımlığı eşlere bir takım yükümlülükler getirmektedir. Bu yükümlülüklerden biri de evlilik yasağıdır.

• Evlilik ile kurulan kayın hısımlığının getirdiği yükümlülükler evlilik sona erse bile devam edecektir. Bu haliyle eşlerden biri, bir diğer eşin üst veya alt soyu ile evlenemeyecektir.

Evlat edinme sonucunda evlatlık ile evlat edinen arasında yapay hısımlık oluşur. Bu hısımlık sebebi ile evlat edinen ve evlatlık arasında evlilik engelleri mevcut olmaktadır.

• Evlat edinen ile evlatlığın altsoyu ve eşi arasında evlilik yasaktır.
• Evlatlık ile evlat edinenin altsoyu ve eşi arasında evlilik yapılması yasaktır.

Önceki Evlilik

Kesin evlenme engellerinden bir diğeri de önceki yani mevcut evliliktir. Yasalarımıza göre bir kişi aynı anda yalnızca bir kişi ile evli olabilir. Evlilik sona ermeden bir başka evlilik yapmak mümkün değildir. Evlenmenin kesin engellerinden biridir. Yeniden evlenmek isteyen kişi, hali hazırda evli olmadığını, evliliğinin sona erdiğini ispatla mükelleftir.

Boşanma, ölüm ve gaiplik önceki evliliği sona erdirir.

Gaipliğine karar verilen kişinin evliliği kendiliğinden son bulmaz. Eş, diğer eş hakkında gaiplik kararı verilmesini talep ederken evliliğin sona erdirilmesini isteyebileceği gibi gaiplik kararı verildikten sonra ayrı bir dava ile de evliliğin sona erdirilmesini isteyebilir. Ayrı bir dava ile evliliğin sona erdirilmesi istenecek ise bu dava talep edenin yerleşim yeri mahkemesinde açılacaktır.

Akıl Hastalığı

Kesin evlenme engellerinden bir diğeri de akıl hastalığıdır. Akıl hastalarının evlenebilmesi için mutlaka evlenmelerinde bir sakınca olmadığına ilişkin resmi bir sağlık kurulundan rapor alınmalıdır. Resmi sağlık kurulu raporunun olmaması halinde akıl hastası kişi evlenemeyecektir.

Kesin Olmayan Evlenme Engelleri

Kesin olmayan evlenme engellerinde evliliği mutlak hükümsüz bırakacak bir unsur yoktur. Bunlara nispi sebepler de diyebiliriz.

Evlenmenin kesin olmayan engelleri aşağıdaki gibidir:

• Kadın için bekleme süresi (iddet mühleti)
• Bulaşıcı hastalıklar.

Kadın İçin Bekleme Süresi

Kadının önceki evliliği sona ermişse, kadın evliliğin sona ermesini takiben üç yüz günlük süre geçmeden evlenemeyecektir. Kadın bu süre içerisinde doğum yaparsa bu sürenin sonuna kadar beklemeye gerek kalmayacaktır. Doğum ile birlikte iddet süresi sona erer.

Aşağıdaki unsurlardan birinin bulunması haline iddet süresinin kaldırılması mahkemeden istenebilecektir:

• Kadının biten evliliğinden hamile olmadığının tespit edilmesi,
• Biten evliliğin taraflarının tekrardan evlenmek istemeleri.

Bulaşıcı Hastalıklar

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar evlenmeye engel hastalıklardır. Bu hastalıklar bel soğukluğu, aids, frengi vb.dir. Hastalıkların tedavi edilmesi ve tedavi edildiğine ilişkin resmi sağlık kuruluşlarından rapor alınması halinde evlenme engeli ortadan kalkacak, evlilik yapılabilecektir.

Sonuç

Evlenme engelleri kesin ve kesin olmayan olmak üzere ikiye ayrılır. Kesin engellerin olması halinde evlilik mutlak surette yasaktır. Kesin olmayan engeller ise mahkeme tarafından kaldırılabilir. Yine resmi sağlık kuruluşları tarafından verilen rapor ile bertaraf edilebilir. Hısımlık, akıl hastalığı, mevcut evlilik kesin engellerden iken iddet mühdeti ve bulaşıcı hastalıklar kesin olmayan engellerdendir.

Evlenme engelleri nelerdir?

Evlenme engelleri kesin ve kesin olmayan olmak üzere ikiye ayrılır. Kesin engeller ve evliliğin mutlak surette yasak olduğu haller; hısımlık, önceki evlilik ve akıl hastalığıdır. Kesin olmayan engeller ise bulaşıcı hastalıklar ve iddet süresidir.

İddet süresi nedir?

İddet süresi mevcut evliliğini bitiren kadının yeni bir evlilik yapması için beklemesi gereken süredir. Bu süre evliliğin sona erdiği tarihten itibaren üç yüz gündür. Kesin olmayan evlenme engellerindendir.

Evlenme Engelleri Nelerdir? yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Kayyımlık diğer adıyla kayyum TDK‘ da “Belli bir malın yönetilmesi veya belli bir işin yapılması için görevlendirilen kimse” olarak ifade edilmiştir. Hukuki anlamda ise mahkeme tarafından kısıtlı, gaip kimselerin veya tüzel kişiliği haiz şirketlerin mallarının yönetilmesini sağlayan kişidir. Kayyımlık vesayet ile birbirine benzemekle birlikte farklı hükümler içerir. Kayyım da vasi gibi vesayet makamı tarafından atanmaktadır. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir.

Kayyımlık Gerektiren Haller

Kayyımlık gerektiren haller 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 426. maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır. Buna göre vesayet makamı tarafından yapılan bu atama kanunda yazılı zorunlu hallerde veya ilgilinin isteği üzerine yapılır. Atamayı yapmaya yetkili birim, vesayet makamı olan Sulh hukuk mahkemesidir.

Temsil Kayyımı Atanmasını Gerektiren Haller

Temsil kayyımı atanmasını gerektiren haller aşağıdaki gibidir:

• Vesayet makamı, ergin bir kişinin hastalığı, farklı bir konumda, yerde bulunması ve o an için acil işlerini gördürebileceği bir temsilci atayacak herhangi bir durumda bulunduğu hallerde,
• Bir işte veya işin görülmesinde yasal temsilci olan kişi ile yasal temsilcisi olarak atandığı küçük veya kısıtlı arasında menfaat çatışması doğuyorsa,
• Küçük veya kısıtlıya atanan yasal temsilcinin görevini yapmasını engelleyen bir durum mevcutsa.

Yönetim Kayyımı Atanması Gerektiren Haller

Yönetim kayyımı atanması gerektiren haller 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 427. maddesinde düzenlenmiş olup aşağıdaki gibidir:

• Bir kişi uzun süredir haber alınamıyor, bulunamıyor ve oturduğu yer bilinmiyorsa,
• Bir kimseye vasi atanması için gerekli bir sebebin olmamasına rağmen malvarlığını tek başına idare edemiyor, yönetemiyor veyahut bir temsilci atama gücüne haiz değilse,
• Bir miras söz konusu ve bu mirasa ilişkin haklar belirli değilse,
• Yine mirasçılık haklarının bulunduğu bir durumda ceninin menfaatleri gerektiriyorsa,
• Şirket, vakıf vb. bir tüzel kişinin olması gereken organlarından biri ortadan kalkmış, görevini yerine getiremiyor vb. sebeplerle yönetim başka bir yol ile de sağlanamıyorsa,
• Halktan hayır işi için veyahut genel yarar amacı ile bir para toplanmış ve bu paranın yönetilmesinde, harcanmasında problemler mevcutsa.

İstek Üzerine Kayyım Atanması

Kayyımlık kavramı üç şekilde söz konusu olmaktadır. Bunlar:

1. Temsil kayyımlığı,
2. Yönetim kayyımlığı,
3. İstek üzerine atanan kayyım.

İstek üzerine kayyım atanması 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 428. maddesinde kendine yer bulmuştur. Buna göre; kendisine kayyım atanmasını isteyen kişi uhdesinde kısıtlanma nedenlerinden biri mevcutsa, ergin olan kişinin talebi halinde kendisine vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesince kayyım atanabilecektir.

Vasi ve Kayyım Arasındaki Farklar

• Vasi yalnızca gerçeklere kişilere atanabilirken, kayyım tüzel kişilere de atanabilir.
• Vasi küçük veya kısıtlının tüm malvarlığının yönetiminde söz sahibidir, kayyım ise belirli işler veya belirli malların yönetimi için atanır.
• Kendisine vasi atanan, kısıtlının ehliyeti sınırlı ehliyetsize döner. Kendisine kayyım atanan kişinin fiil ehliyeti ise değişiklik göstermez.

Sonuç

Kayyımlık bir gerçek veya tüzel kişiye belirli işlerinin yapılmasını sağlamak amacıyla vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesince resen veya istek üzerine bir kişinin görevlendirilmesiyle ortay çıkan kavramdır. Temsil kayyımlığı, yönetim kayyımlığı ve istek üzerine atanan kayyım olmak üzere üç türü mevcuttur. Temsil kayyımlığı küçük ve kısıtlılar hakkında uygulanırken, yönetim kayyımlığı bir tüzel kişi hakkında da söz konusu olabilmektedir.

Kayyımlık nedir?

Kayyımlık malını, mülkünü idare edemeyen veyahut yönetim işlerini sağlayamayan kişiye vesayet makamı tarafından bu işleri halletmesi için bir kişinin atanmasıdır.

Kayyım nasıl atanır?

Kayyım vesayet makamı tarafından atanır. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir. Temsil kayyımlığı, yönetim kayyımlığı ve istek üzerine atanan kayyımlık olmak üzere üç amaçtan biri ile atanır.

Kayyımlık Nedir ? yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Nişanlanma evlenme niyetinde olan tarafların birbirlerine evlenmek için söz vermeleridir. Bir nevi evlilik amacıyla taraflar arasında yapılan bir sözleşmedir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 118 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bir evlenme vaadi içeren akit niteliği taşıdığından kural olarak nişanlanacak kişiler arasında bir evlenme engeli bulunmamalıdır. Nişanlanacak kişiler fiil ve hak ehliyetine sahip olmaları halinde kimsenin rızasına gerek duymazlar. Fakat bu kişiler küçük veya kısıtlı ise yasal temsilcilerinin rızası olmalıdır. Aksi takdirde bu akit küçüğü, kısıtlıyı bağlamayacaktır.

Nişanlanma Hükümleri

Nişanlanma her ne kadar bir evlenme vaadi içerse de bu vaadin yerine getirilmesi için taraflar zorlanamaz. Nişan esnasında ve evlenmede tarafların iradesi esastır. İrade zedelenerek, ortadan kaldırılarak kişiye sıkı sıkıya bağlı bu hakların kullanılması butlan doğuracaktır. Nişan akdi yazılı olarak yapılmışsa ve evlenmeden cayma halinde bir tazminat, cezai şart öngörülmüş olsa bile bunlar dava edilemeyecektir. Aynı şekilde yapılan ödemeler de kural olarak geri istenemez.

Taraflardan birinin nişanı bozması halinde nişanın akdinin diğer tarafı dava açarak nişanlılığın devamının sağlanmasını mahkemeden talep edemez. Nişanlı olmak tarafı evliliğe zorlayıcı bir durum olmayıp bu hususta da dava hakkı vermeyecektir.

Nişanlanma Şartları

Nişanlanma şartları aşağıdaki gibidir:

• Farklı cinsiyete sahip iki kişi olmalıdır.
• Bu iki kişi arasında evlenme vaadi olmalıdır.
• Nişanlanan kişiler birbirine sadakat yükümlülüğü altındadır.
• Nişan akdi tarafları evliliğe zorlayamaz. Akit taraflardan biri veya her ikisi tarafından bozulabilir.
• Nişanın bozulmasına binaen taraflar tazminat veya cezai şart talep edemez.
• Nişanın devamı veya evliliğe zorlamak için dava açılamaz.
• Nişan tarafların iradesi doğrultusunda yapılmalıdır. İrade sakatlığı halinde iptal edilebilirlik, geçersizlik durumları söz konusu olabilir.
• Nişanlananlardan biri veya her ikisi küçük veya kısıtlı ise yasal temsilcilerinin rızası gerekir. Yasal temsilcilerin rızası olmaması halinde nişan akdi tarafları bağlamayacaktır.

Nişanlanmanın Sona Ermesi

Nişanlanma aşağıdaki şartlardan birinin gerçekleşmesi ile sona erecektir:

• Nişan taraflarının evlenmesi,
• Nişanlılardan birinin bir başkası ile nişan yapması,
• Nişanlı taraflardan birinin ölmesi,
• Tarafların anlaşarak nişanı sora erdirmesi,
• Taraflardan birinin nişanı atması,
• Kesin bir evlenme engelinin ortaya çıkması,
• Taraflardan biri hakkında gaiplik kararı verilmesi,
• Nişanlananlardan birinin veya her ikisinin başkalarıyla evlenmesi.

Nişanın Bozulması Halinde Tazminat

Nişanın bozulması halinde maddi veya manevi tazminat veyahut her ikisi birden söz konusu olabilmektedir. Nişanın bozulması sebebi ile kişilik hakları zarar gören kişi, nişanın bozulmasına kusuru ile sebebiyet veren kişiden uygun bir miktarda manevi tazminat talep edebilir.

Nişanlılardan birinin kusuru sebebiyle başkaca haklı bir neden olmaksızın nişan akdinin son bulması halinde kusurlu olan taraf diğer tarafa dürüstlük kuralları çerçevesi içerisinde, evlenme amacına binaen yapmış olduğu harcamalar, gösterilen maddi fedakarlıklar doğrultusunda hakkaniyete uygun bir tazminat vermelidir. Yine nişan masrafları dolayısıyla da kusurlu taraf diğer taraf maddi bir tazminat ödemelidir.

Maddi tazminat istemeye hakkı olan diğer kişiler; ana, baba, onlar gibi davranan kimselerdir. Bu kişiler de nişan için veya evliliğin olacağına dair inançları olması sebebiyle yapmış olduğu harcamalara karşılık uygun bir tazminat isteyebilirler.

Evlenme dışında bir nedenle nişanlanma sona erer ise kural olarak verilen hediyeler geri istenemez. Lakin alışılagelmiş hediyeler verilmişse bu hediyeler geri istenebilir. Araba, ev, 1 kilo altın vb. Bu hediyeleri veren nişanlılar, bu kişilerin ana, baba veya onlar gibi davranan kişiler nişanlılığın evlilik dışında sona ermesi sebebiyle geri isteyebilirler. Hediye aynen geri verilmelidir. Aynen geri verilemiyorsa mislen karşılanmalıdır. Bu da olmuyor ise sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hükümler uygulanacaktır.

Nişanın sona ermesi ile birlikte nişanlılıktan doğan dava ve talep hakları, sona ermeden itibaren bir yıl geçmesi ile zamanaşımına uğrayacaktır. Bir yıllık süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede dava açılmalıdır.

Sonuç

Nişanlanma evlilik öncesinde yapılan, evlenme sözü veren bir akittir. Nişan farklı cinsiyette iki cinsiyet arasında yapılır, evlenme vaadi içerir, taraflara sadakat yükümlülüğü doğurur. Her ne kadar bu akit evlenme vaadi içermiş olsa da taraflar her zaman bu akdi bir şarta, sebebe bağlı olmaksızın sona erdirebilir. Bu durumda taraf dava yoluyla evliliğe zorlanamayacaktır. Nişanlılığın taraflardan birinin kusuru ile sona ermesi halinde tazminat yükümlülüğü doğar. Bu tazminat maddi veya manevi olabilir. Nişandan doğan bu haklar nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içerisinde ileri sürülmeli, dava açılmalıdır. Aksi takdirde zamanaşımı söz konusu olacaktır.

Nişanlanma nedir?

Nişanlanma evlenmeyi isteyen tarafların, evlenme vaadinde bulunduğu akittir. Bu vaatte bulunan kişiler sadakat yükümlülüğü altındadır. Nişanın evlenme dışında sona ermesi halinde tazminat hakkı doğabilir.

Nişanlanma hangi hallerde sona erer?

Nişanlanma tarafların evlenmesiyle, taraflardan birinin bir başkasıyla nişan yapması, evlenmesiyle, tarafların ortak iradeleriyle, taraflardan birinin ölümü, gaipliğine karar verilmesiyle sona erebilir.

Nişanlanma Nedir? yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Gaiplik kelime anlamı olarak gaip olan haber alınmayan kişi anlamına gelmektedir. Gaip ise TDK‘ da “Göz önünde olmayan, hazır bulunmayan, nerede olduğu bilinmeyen.” olarak ifade edilmiştir. Hukuki anlamda gaiplik ise 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 32. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre; kendisinden uzunca bir süredir haber alınmayan kişinin ölümü hakkında kuvvetli emareler varsa veya bir kişi ölüm tehlikesi içinde ortadan kaybolmuş ise hak sahibi kişilerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından kişinin gaipliğine karar verilir.

Gaiplik Kararı

Gaiplik kararı yetkili ve görevli mahkeme tarafından verilir. Bu kararın verilebilmesi için karara konu olacak kişiden uzun bir süredir haber alınamaması ve ölümünde kuvvetli ihtimal olması veya ölüm tehlikesi içinde ortadan yok olması, son olarak hak sahibi kişilerin kararın verilmesi konusunda talepte bulunması gerekir.

Kararın istenebileceği yetkili mahkeme; gaip olan kişinin Türkiye’de bulunan son yerleşim yeridir. Kişi Türkiye’de hiç yerleşim sağlamamışsa nüfusa kayıtlı olduğu yerdir. Nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer yok ise ana veya babasının kayıtlı bulunduğu mahkeme yetkilidir. Görevli mahkeme ise Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Gaiplik Davası

Gaiplik davası yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinde hak sahibi kişiler tarafından açılır. Bu davanın açılabilmesi için kişinin ölüm tehlikesi içerisinde kaybolmasının üzerinden en az bir yıl veya son haber alma tarihinden itibaren en az beş senelik bir sürenin geçmiş olması gerekmektedir. Mahkemeye başvuru ile birlikte konu hakkında bilgisi bulunan kişiler bilgi vermesi için ilanla mahkemeye gelmesi için çağrı yapılır. Bu ilan iki defa yapılır. İlk ilanın süresi en az altı ay olmalıdır. İlk altı aylık süre dolmadan ikinci ilan verilemez. Yine altı aylık süre dolmadan kişinin gaipliğine karar verilemez.

İlan süresi içerisinde kişi ortaya çıkar, kendinden haber alınır veya öldüğü öğrenilirse gaiplik talebi kendiliğinden düşecektir.

İlan süresi içerisinde hakkında karar istenen kişi ortaya çıkmaz, kişiden haber alınamaz ise mahkeme tarafından kişinin gaipliğine karar verilecektir. Bu durumda ölüme bağlı haklar kişinin aynen öldüğü durumdaki gibi sonuç doğurur. Karar ölüm tehlikesinin doğduğu andan itibaren veya son haber alınan günden itibaren hüküm ve sonuçlarını doğurmaya başlar.

Hakimin bildirmesi ile karar ölüm kütüğüne kaydolacaktır. Kişinin gaipliğinden dolayı tescili zorunlu olan bildirimler, kütükteki düşünceler sütununa yazılır.

Gaiplik Durumunda Evlilik

Gaiplik durumunda evlilik kendiliğinden sona ermeyecektir. Gaibin eşi bunu talep etmelidir. Gaipliğe ilişkin karar istemiyle beraber talep edilebileceği gibi ayrı bir davayla da evliliğin sona erdirilmesi istenebilir. Evliliğin sona erdirilmesi ayrı bir dava yoluyla talep edilecekse, bu davada dava açacak kişinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Görevli mahkeme ise bu durumda Aile Mahkemeleri olacaktır.

Gaiplik ve Miras

Gaiplik kararı verilen kişinin mirasçıları, mirası alabilmek için güvence göstermelidirler. İleride gaibin veya üstün hakkı olan kişilerin ortaya çıkması durumunda malları teslim edeceklerini taahhüt etmelidirler. Güvencenin süresi sınırlıdır.

Buna göre göre gaip ölüm tehlikesi içerisinde kaybolmuş ise beş yıl, uzun zamandır haber alınamaması halinde ise on beş yıl süre için teminat gösterilmelidir. Gaip yüz yaşına gelirse bu süreler beklenmez. Beş yıllık süre tereke mallarının tesliminden, on beş yıllık süre ise son haber almadan itibaren hesaplanır.

Gaibe bir miras payı düşmesi halinde ise gaibin mirasçıları bu payın kendilerine teslim edilmesini isteyebilirler. Bu durumda gaibin miras payı o ölmüşçesine yasal mirasçılarına geçecektir.

Gaibin mirasının teslim alınmasından sonra gaibe bir miras payı düşerse bu durumda yasal mirasçılar yeniden bir karar almaksızın bu mirası talep edebilirler. Gaipliğe ilişkin verilen karara gaibin mirasçıları da dayanabilecektir.

Sağ olup olmadığı hususunda bilgi olmayan kişinin malvarlığı, bu kimseye düşen miras payı on yıl süre boyunca resmen yönetilirse veya yönetilen malvarlığının sahibi bu süre içerisinde yüz yaşını doldurursa hazinenin talebi üzerine kişinin gaipliğine karar verilebilecektir. Karar verilebilmesi için yapılan ilan süresi içerisinde gaibe mirasçı, hak sahibi ortaya çıkmaz ise, bu miras devlete geçecektir. Devlet, gaibin veya üstün haklı kişileri ortaya çıkması halinde aldıklarını geri vermekle yükümlü olacaktır..

Mirasın Geri Verilmesi

Malvarlığı miras hükümlerine göre hak sahiplerine geçen gaibin veya üstün hak sahiplerinin ortaya çıkması halinde, malları teslim alan kişiler aldıkları malları geri vermekle yükümlüdürler. Üstün hakkı olanlara malların verilmesi konusunda iyiniyetli kişiler nezdinde zamanaşımı söz konusu olacaktır. Bu zamanaşımı süresi miras sebebiyle istihkak davasına ilişkin süredir.

Sonuç

Gaiplik kararı kişinin ölüm tehlikesi içerisinde kaybolmasından itibaren en az bir yıl, kişiden uzun süre haber alınamaması halinde ise en son haber alınma tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi ile yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinden talep edilebilir. Hakkında karar verilen kimse evli ise evliliği sona ermez. Evliliğin sona erdirilebilmesi için gaibin eşinin talebi aranmaktadır. Gaiplik kararı verilmesiyle birlikte talep ve teminat gösterilmesi halinde gaibin mirası, yasal mirasçılara ve hak sahibine geçer. Gaip geri döner veya üstün haklı kişiler ortaya çıkarsa mirası alan kişiler bu malları geri vermekle yükümlüdürler.

Gaiplik nedir?

Gaiplik kelimesi kişinin ölüm tehlikesi içerisinde kaybolması veya kişiden uzun süredir haber alınamaması durumunu ifade etmek için kullanılır.

Gaiplik kararı nedir?

Gaiplik kararı yetkili sulh hukuk mahkemesi tarafından verilir. Bu kararın verilebilmesi için öncelikle hak sahipleri tarafından bir başvurunun var olması gerekir. Hakkında karar istenen kimse ya ölüm tehlikesi içinde kaybolmuş ve en az bir yıllık süre geçmiş veya kendisinden en az beş yıldır haber alınamayan kişi olmalıdır.

Gaiplik Nedir ? 2025 yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Anlaşmalı boşanma davası eşlerin boşanmak amacıyla birlikte mahkemeye başvurması veya eşlerden birinin talebi diğerinin de kabulü ile boşanma olgusunun gerçekleştirilmesidir. Boşanma davaları çekişmeli boşanma davası ve anlaşmalı olmak üzere ikiye ayrılır. Anlaşmalı boşanma davası, çekişmeli boşanma davasına göre daha çabuk neticelendirilmektedir. Çekişmeli boşanma davalarında tarafların anlaşamadığı hususlar arttıkça yargılama da o kadar uzamaktadır. Eşlerin uzlaşamadığı konular hakkında mahkemece araştırmalar yapılır. Bu araştırmalar mahkemelerce ilk elden yapılabileceği gibi uzman görüş alınması da mümkündür. Bilirkişilerden bilirkişi raporu düzenlenmesi istenebilir, hastaneye sevk halinde heyet raporu talep edilebilir vb… Tüm bu usul işlemleri yargılamanın uzamasına sebep olmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma Şartları

Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için gereken şartlar 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunun 166. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre bu davanın açılabilmesi için öncelikle eşlerin en az bir yıl süredir evli olmaları gerekmektedir. Eşler en az bir yıldır evliyse ve boşanma talebi ile birlikte mahkemeye başvurmuşlar veya eşlerden biri diğer eşin davasını kabul etmişse evlilik birliğinin temelden sarsıldığı kabul edilecektir. Bu durumda hakimin boşanma kararı verebilmesi için tarafları bizzat dinlemesi ve iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmesi gerekmektedir. Yine boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumu konusunda yapılan düzenlemenin hakim tarafından kabul edilmesi gerekir. Eşler tarafından yapılan düzenlemeler hakim tarafından incelenirken çocuğun menfaati göz önünde bulundurulur. Hakim gerekli gördüğü halde çocukların menfaati için eşlerin anlaştığı hususlarda değişiklik yapabilir.

Yapılan değişikliklerin eşlerce kabul edilmesi halinde hakim tarafından boşanmaya hükmolunur. Boşanmanın anlaşmalı olması halinde tarafların ikrarları hakimi bağlamayacaktır. Boşanma sebeplerinden birine dayanılarak açılan davanın reddedilmesi halinde kesinleşmeden itibaren üç yıl geçmesi halinde bu süre içerisinde ortak hayat kurulamamış ise evlilik birliğinin temelden sarsıldığı kabul edilecek ve eşlerden yalnızca birinin talebi halinde bile boşanmaya karar verilebilecektir.

Diğer Boşanma Sebepleri

Kanunda belirtilen özel boşanma sebepleri ise şunlardır:

• Zina,
• Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış,
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme,
• Terk,
• Akıl Hastalığı.

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Anlaşmalı boşanma davası diğer tüm aile hukukunu ilgilendiren konular gibi aile mahkemesinde görülecektir. Aile mahkemeleri, asliye hukuk mahkemeleri derecesindedir. Bu sebeple aile mahkemelerinin bulunmadığı yerde görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri olacaktır. Boşanma hususunda yetkili aile mahkemesi ise; eşlerin son altı ayda beraber oturdukları yer veya eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi

Anlaşmalı boşanma davasında dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 122. maddesinde sayılmıştır. Buna göre dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar şunlardır:

• Yetkili aile mahkemesinin adı,
• Dava açan eşin adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adresi,
• Davalı eşin ad, soyad, adres bilgileri,
• Taraflar kendilerini avukat ile temsil ettiriyorsalar, avukatların ad, soyad ve adres bilgileri,
• Davanın konusu,
• Açık bir şekilde boşanma talebi,
• Davacı tarafın avukatının veya kendisinin imzası.

HMK’ da sayılanların dışında anlaşmalı boşanma davasında anlaşma protokolünün de bulunması gerekir. Bu protokol dava dilekçesine ek olarak sunulmalıdır.

Boşanma protokolü eşler arasında yapılır. Protokolde eşlerin mali konularda tam olarak anlaşmış olmaları beklenir. Yine ortak çocuğun bulunması halinde de çocuğun velayeti hususunda anlaşma aranmaktadır. Hakim çocuğun menfaati doğrultusunda boşanma protokolünde değişiklik yapabilir. Eşler yapılan bu değişiklikleri kabul ederse boşanma sağlanır. Hakim tarafından yapılan değişikliklerin eşler tarafından kabul edilmemesi halinde ise boşanmaya hükmedilmeyecek ve hakim davayı reddedecektir.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için aranan şartlardan ilki eşlerin en az bir yıl süre ile evli olmalarıdır. En az bir yıl süredir evli olan eşlerin evlilik birliğinin temelden sarsılması sebebiyle eşlerden birinin tek başına mahkemeye boşanma talebiyle başvurması ve diğer eşin buna rıza göstermesi veya eşlerin boşanma talebini birlikte yapmaları halinde anlaşmalı boşanma davası söz konusu olacaktır. Çekişmeli boşanma davasına göre daha kısa sürede sonuçlandırılmaktadır. Yetkili ve görevli mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya eşlerin son altı ayda birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Dava dilekçesi yetkili ve görevli mahkemeye sunulmalıdır. Dilekçe ekine özel bir dava şartı olan boşanma protokolü de muhakkak eklenmelidir. Boşanma protokolü eşler arasında mali konularda ve çocukların velayeti üzerinde anlaştıklarını gösteren yazılı bir belgedir. Davanın kabulü veya reddi hususunda hakim takdir yetkisini sahiptir.

Anlaşmalı boşanma nedir?

Anlaşmalı boşanma evlilikleri en az bir yıldır devam eden eşlerin evlilik birliğinin temelden sarsılması halinde söz konu olmaktadır. Bu durumda eşlerden birinin boşanma talebiyle mahkemeye başvurması diğer eşin davayı kabul etmesi, boşanma talebiyle eşlerin birlikte mahkemeye başvurmaları halinde evlilik birliğinin temelden sarsıldığı kabul edilmektedir.

Anlaşmalı boşanma davası nerede açılır?

Anlaşmalı boşanmada davasına bakmakla görevli olan mahkeme asliye hukuk mahkemesi derecesinde olan aile hukuk mahkemeleridir. Aile hukuk mahkemelerinin olmadığı yerde asliye hukuk mahkemelerinde dava açılacaktır. Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya eşlerin son altı aydır birlikte oturduğu yer mahkemesi de yetkili mahkemelerdir.

Anlaşmalı Boşanma Davası 2025 yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Yaş küçültme kişinin gerçek yaşının nüfus müdürlüğüne bildirilmemesi halinde söz konusu olur. Kişinin yanlış bildirilen, gerçeği yansıtmayan yaşının indirilmesi mümkündür. Yaş küçültme nüfus kaydında olan nüfus memuru tarafından resen veya talep halinde düzeltilemeyecek bir durumdur. İşbu sebeple yaş küçültme talebi mahkemeye yapılmalıdır. Mahkeme kararı olmadan yaş küçültme mümkün değildir. Mahkemenin davacı lehine karar verebilmesi için bir takım şartların bulunması gerekir. Bu şartları makalemiz içerisinde detaylı olarak paylaşıp inceleyeceğiz.

Yaş Küçültme Davası

Yaş küçültme davası ilgili kişi tarafından çeşitli sebeplere dayanılarak açılabilmektedir. Bu sebeplerden başlıca olanları şunlardır; askerlik yaşı gelenlerin askerliğini erteletmek, belirli yaşlarda kişilere tanınan haklardan faydalanmak, memur olabilme yaşını geçmiş olmak vb. nedenlerden dolayı kişiler yaşını küçültmek isteyebilmektedirler. Yaş küçültme talebinin mahkemece kabul edilebilmesi için bu talebin öncelikle haklı bir sebebe dayanmış olması gerekir. Haklı sebebin mevcut olması durumunda ek olarak aranan diğer unsurlar aşağıdaki gibidir:

• Yaş düzeltme talebinde bulunan kişi hastanede doğmamış olmalıdır.
• Talepte bulunan kişi bir doğum evinde doğmamış olmalıdır.
• Doğumun evde gerçekleşmesi halinde yaş düzeltme mümkündür.
• Talepte bulunan, iddia ettiği yaşa uygun bir görüntüye sahip olmalıdır.
• Talepte bulunanın iddia ettiği yaşta aynı anneden bir kardeşi bulunmamalıdır.

Yukarıda saydığımız tüm bu şartları detaylı olarak inceleyelim.

Talepte Haklı Bir Sebebin Varlığı

Yaş küçültme talebinde mahkeme öncelikle haklı bir sebebin varlığını arar. Askerlik yaşının gelmemiş olması, memuriyet hakkından faydalanmak, öğrencilik haklarından faydalanmak gibi yaşının nüfusa yanlış kaydedilmesinden dolayı uğranılan bir hak kaybının söz konusu olduğu durumlar haklı bir sebebin varlığını gösterir.

İddia Edilen Yaşta Bir Kardeşin Olmaması

Düzeltilmek istenen yaşta aynı anneden bir kardeşin bulunması halinde mahkeme davacının talebini reddedecektir. Aynı anneden doğan iki kardeş arasında en az altı ay yani yüz seksen gün olması gerekmektedir. İki kardeşlerin doğumları arasında, erken doğum olmuş olsa bile, yüz seksen günden az bir farkın olması mümkün değildir. Yüz seksen günden az olması halinde  mahkeme davacının iddiasını ispat edemediğine hükmeder ve küçültme talebini reddeder.

Dava Yoluyla Küçültme Talebinde Bulunan Hastanede, Doğumevinde, Resmi Sağlık Kuruluşunda Doğmamış Olmalıdır

Küçültme talebinin mahkemece kabul edilebilmesi için talepte bulunan davacının hastanede veya doğumevinde doğmamış olması gerekir. Hastane veya doğumevinde doğumun gerçekleşmesi halinde davacının yaş küçültme iddiasını mahkeme dinlemez. Doğum hastane veya doğumevinde gerçekleşmiş ise doğum tarihi ve saati kayıt altına alınmaktadır. Bu kayıtlar resmi belge niteliğinde olup aksinin ispatı oldukça zordur. Hastanedeki doğum kayıtlarının gerçeği yansıtmadığını ispatlayan davacının iddiası dinlenecektir. Yani kişinin hastanede veya bakımevinde doğmuş olması kesin anlamda dava açmasını engelleyecek bir durum değildir. Davacının evde, barınakta, kulübede vs. hastane veya doğumevi dışında doğması halinde diğer şartlar da mevcutsa mahkeme davayı kabul eder.

Davacının Dış Görünüşü İddia Ettiği Yaşa Uygun Olmalıdır

Mahkemeden yaşının düzeltilmesini talep eden davacının görünüşü bulunduğunu iddia ettiği yaşa uygun olmalıdır veyahut iddia ettiği yaş ile göründüğü yaş arasında ciddi bir fark olmamalıdır. Yirmili yaşlarda olduğunu iddia eden davacı kırklı yaşlarda gösteriyorsa mahkeme davacının yaş düzeltme talebini reddeder. Yirmili yaşlarda olduğunu iddia eden davacı objektif olarak yirmili yaşlarda göstermelidir. Mahkeme davacının yaşı hakkında şüpheye düşer ve bu hususta karar verebilmesi mümkün olmaz ise uzman bir kişiden destek alabilir. Uzman kişi küçültme talep edenin talebinin gerçeğe uygunluğunu tıbbi testler ile ölçebilir. Tıbben yapılan testler neticesinde davacının talebinin yerinde olduğuna kanaat getirilmiş olsa dahi son karar mahkemenin olacaktır.

İspat

Davacı davasını ispatla mükelleftir. Yaş küçültme talebinde bulunan kişi bu talebini ispat etmek için mahkemeye delil sunabilir. Davacı delil sunmasa da kanun mahkemeye davayı aydınlatma görevi vermiştir. Bu doğrultuda mahkeme resen delil toplar. Mahkeme davacının yaşını tespit etmek amacıyla uzman kişilere, bilirkişilere başvurabilir. Bilirkişiler mahkemenin talebi doğrultusunda incelemeler yapar ve rapor hazırlayarak mahkemeye sunar. Yine mahkeme hastane kayıtlarına, kemik yaşının tespiti için tıbbi tetkikler yapılmasına karar verir. İnsan kemikleri belirli bir döneme kadar büyüme sağlar. Büyüme bir süreden sonra durur bu sebeple yirmili yaşlarını geçen kişiler hakkında kemik yaşı tespiti yapılması fayda sağlamayacaktır. Yirmili yaşlarda olduğunu iddia eden kişinin, görünüşü de iddia ettiği yaşa uygunsa mahkemece kemik yaşının tespitine karar verilebilir.

Kişinin yaşının tespiti için her delil kullanılabilir, sınırlı delil olması söz konusu değildir. Uzman görüşlerin dışında mahkeme tanık beyanlarından da faydalanır. Kişinin hastanede, doğum evinde veya resmi bir sağlık kuruluşunda doğmaması halinde doğum anında yanında olan yani doğum şahitlik eden kişilerin beyanları mahkemece dinlenir. Tanık beyanları yaş düzeltme davalarında büyük önem arz etmektedir. Mahkeme tanıkları yemin altında dinler, yalan yere yemin eden tanık ceza alır.

Yaş Küçültme Davasında Mahkeme ve Taraflar

Yaş küçültme davasında yetkili ve görevli mahkeme, davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesidir. İlk derece mahkemesi sıfatıyla davaya bakmakta görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesinin bu hususta vermiş olduğu karar kesin değildir. Üst merci denetimine tabidir. Davacı yerel mahkemenin vermiş olduğu kararı istinaf edebilir. İstinaf talebini davacı, bu talebi içeren yazılı bir dilekçeyi davanın görüldüğü Asliye Hukuk Mahkemesine ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere verir. Üst mercie başvuru talebini alan yerel mahkeme vakit kaybetmeksizin ilgili dilekçeyi Bölge Adliye Mahkemesine göndermelidir. Talebi içeren dilekçeyi bölge adliye mahkemesi inceler, davacının talebi doğrultusunda veya talebin reddine ilişkin karar verir. İstinaf merciinin vermiş olduğu karar kesindir. Başvurulabilecek farklı bir yargı mercii bulunmamaktadır.

Yaş küçültme davası çekişmesiz yargı işlerinden değildir. Davada davacı ve davalı olmak üzere iki taraf vardır. Davacı, yaşının düzeltilmesini talep eden kişi iken davalı ise ilgili nüfus müdürlüğüdür. Yaş düzeltme talep eden davacı husumeti nüfus müdürlüğüne yöneltmelidir.

Sonuç

Yaş küçültme davası haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemece kabul edilir. Haklı sebepler objektif olmalıdır. Memuriyet hakkının engellenmesi, öğrencilik hakkından faydalanamama vb. Davanın kabul edilebilmesi için haklı sebeplerin varlığı tek başına yeterli değildir. Kişinin hastanede, doğum evinde veya resmi bir sağlık kuruluşunda doğmamış olması gerekir, küçültme talep edilen yaşta aynı anneden bir kardeşin bulunmamalıdır (kardeşlerin doğumu arasında en az yüz seksen gün olmalıdır.), iddia edilen yaşa uygun dış görünüşe sahip olmalıdır.  Yaş küçültme davası davacının yerleşim yerinin bulunduğu Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür. İlk derece, yerel mahkemenin yaş küçültme hususunda vermiş olduğu kararlar kesin değildir. Üst mercii denetimine tabiidir. Yaş küçültme kararı istinafa taşınabilir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar kesindir.

Yaş Küçültme Davası Ne Kadar Sürer?

Yaş küçültme davası, yargılamanın yapıldığı mahkemenin iş yüküne, talep edilen bilirkişi raporlarının dosyaya sunulma süresine, gerekli incelemelerin bitiş zamanına göre değişikli gösterir. Davanın sonuçlanması her halde bir yıldan fazla olmayacaktır.

Yaş Küçültme Davası Nerede Açılır?

Yaş küçültme davasında görevli ve yetkili mahkeme davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Yaş Küçültme 2025 yazısı ilk önce Selimoğlu Hukuk üzerinde ortaya çıktı.